خلاصه کتاب تئوری انتخاب ویلیام گلسر +پادکست

گوش کنید! پادکست خلاصه کتاب تئوری انتخاب ویلیام گلسر

در گروه آموزشی راز تیوان، ما به بررسی عمیق مفاهیمی می‌پردازیم که می‌توانند تحولی شگرف در زندگی شما ایجاد کنند. آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که سکان زندگی شما در دست کیست؟ آیا احساس می‌کنید عوامل بیرونی شما را کنترل می‌کنند یا این شما هستید که مسیر زندگی‌تان را تعیین می‌کنید؟ امروز در این مقاله، قصد داریم پرده از یکی از ارزشمندترین این مفاهیم برداریم: مرکز کنترل درونی، بر اساس تئوری انتخاب ویلیام گلسر. با ما همراه باشید تا به سوی خودآگاهی، مسئولیت‌پذیری و قدرت انتخاب گام برداریم.

سکان زندگی در دستان شماست: چگونه با تئوری انتخاب ویلیام گلسر، کنترل درونی خود را تقویت کنیم؟

ویلیام گلسر، روانپزشک و متخصص برجسته، بر این باور بود که ریشه بسیاری از مشکلات انسان در انتخاب‌هایی است که ما در زندگی‌مان انجام می‌دهیم. او تلاش کرد تا در حوزه روانپزشکی یک انقلاب ایجاد کند، چرا که معتقد بود تمرکز پزشک باید ابتدا بر مشاوره باشد و سپس به سراغ تجویز داروها برود، زیرا بسیاری از روانپزشکان از درمان ریشه‌ای و اساسی مشکلات فرار می‌کنند. کتاب ارزشمند او، تئوری انتخاب (Choice Theory)، یکی از بهترین آثار نوشته شده در زمینه رشد و توسعه فردی است که بر انتخاب، مسئولیت‌پذیری شخصی و دگرگونی شخصیت تمرکز دارد.

گلسر در این کتاب تمام مسائل را به رفتارها و انتخاب‌های خود انسان نسبت می‌دهد و تأکید می‌کند که انسان اگر بخواهد، می‌تواند تأثیر محیط بیرون را روی خودش کاهش دهد. دغدغه اصلی او، انتخاب‌های انسان‌ها است.

تئوری انتخاب چیست؟ انقلابی در روانشناسی کنترل درونی

تئوری انتخاب ویلیام گلسر به ما یاد می‌دهد که برای خوشبختی و سعادت، باید انتخاب‌ها، رفتارها و تحلیل‌های خودمان را اصلاح کنیم و اجازه ندهیم که دنیای بیرون هر تأثیری که دلش خواست روی ما بگذارد. این نظریه جایگزین قدرتمندی برای روانشناسی کنترل بیرونی است. او معتقد است که ما توانایی تصمیم‌گیری برای زندگی خود، انتخاب کردن و تمرین کنترل زندگی را داریم و نباید اجازه دهیم تشویق‌ها و تنبیه‌ها ما را کنترل کنند.

جنگ داخلی شما: مرکز کنترل درونی در برابر بیرونی

یکی از مهمترین درس‌های کتاب تئوری انتخاب، تقویت مرکز کنترل درونی است. سوال مهم این است: وقتی نتایج زندگی‌تان رقم می‌خورد، چه سهمی از آن را به انتخاب‌های خودتان نسبت می‌دهید و چه سهمی را به شرایط بیرونی؟. پاسخ به این سوال، نوع تفکر و سرنوشت شما را رقم می‌زند.

مرکز کنترل درونی: قدرت انتخاب در دستان شما

کسانی که مرکز کنترل درونی قوی دارند، به خوبی می‌دانند که وضعیت و شرایط فعلی آن‌ها تحت تأثیر عواملی است که قابل کنترل هستند. تلاش و انگیزه دو مورد از این عوامل قابل کنترلند. این افراد بر این باورند که سهم انتخاب‌ها و تصمیم‌های خودشان در نتایج زندگی، بسیار بیشتر از شرایط و موقعیت بیرونی است. ویلیام گلسر تمام تلاش خود را می‌کند که مرکز کنترل انسان‌ها را درونی کند و به آن‌ها بگوید که سهم انتخاب‌ها و رفتارهای ما خیلی بیشتر از شرایط و موقعیت است.

چرا اینقدر مهم است؟ گلسر می‌گوید اگر مرکز کنترل درونی به اندازه کافی قوی شود، قطعاً مشکلات و مصائب انسان به قدر زیادی کاهش می‌یابد و می‌توانیم خیلی راحت‌تر با مسائل مختلفی که با آن روبرو می‌شویم، کنار بیاییم.

مرکز کنترل بیرونی: وقتی دیگران سکاندار زندگی‌تان می‌شوند

در مقابل، افرادی که مرکز کنترل بیرونی دارند، معتقدند که وضعیت کنونی‌شان تابع عواملی است که از کنترل آن‌ها خارج هستند. وقتی کنترل بیرونی حاکم باشد، روانشناسی کنترل بیرونی فرض می‌کند که می‌توان انسان‌ها را با تنبیه و تشویق مدیریت کرد. آقای گلسر بر این باور است که انسان‌ها باید این طرز فکر مرکز کنترل بیرونی را کنار بگذارند و به اصل و ریشه انسانی خود برگردند. کسی که به دنبال رشد فردی و موفقیت‌های بزرگ است، باید بداند که همه چیز از انتخاب‌های خودش سرچشمه می‌گیرد.

افسردگی هم یک انتخاب است؟! درک عمیق رفتارها

یکی از نکات تکان‌دهنده تئوری انتخاب این است که تقریباً همه رفتارهای مهم ما از جنس انتخاب هستند. حتی افسردگی یا اندوه نیز یک رفتار انتخابی است؛ رفتاری که هرچند ناآگاهانه، اما بر اساس تحلیل منافع، دستاوردها و هزینه‌ها انتخاب می‌شود. به همین دلیل، اصطلاح “افسردگی کردن” در مقایسه با “افسرده بودن”، دقیق‌تر است.

فراتر از کنترل: نیازهای اساسی و درک واقعیت

گلسر معتقد است که ذهن ما بی‌وقفه ما را تشویق می‌کند تا پنج نیاز پایه و اساسی موجود در ژن ما را رفع کند.

۵ نیاز بنیادی انسان: موتور محرکه ذهن شما

این نیازها عبارتند از:

زنده ماندن و بقا
عشق و تعلق خاطر
قدرت
آزادی
تفریح

برای تأمین این نیازها، ما باید یک یا چند تصویر را در دنیای کیفی خود بهبود دهیم. دنیای کیفی، بخشی از دنیای ماست که از مهمترین چیزهایی که می‌دانیم و می‌شناسیم، تشکیل شده است.

واقعیت در نگاه شما: چرا درک ما متفاوت است؟

یکی دیگر از مسائل مهمی که تئوری انتخاب به ما یاد می‌دهد، متفاوت بودن درک انسان‌ها از واقعیت است. اطلاعاتی که ما با درک از واقعیت به دست می‌آوریم، از سه فیلتر مجزا عبور می‌کند: فیلتر حسی، فیلتر دانش و فیلتر مقدار. به خاطر این سه فیلتر، ممکن است دو یا چند نفر شاهد یک واقعه یکسان باشند و در آخر برداشت‌های متفاوتی داشته باشند.

تئوری انتخاب در عمل: کلید تحول در آموزش و زندگی

پیاده‌سازی تئوری انتخاب در مدارس و کلاس‌های درس می‌تواند معجزه کند و تحولی بزرگ در حوزه آموزش و پرورش ایجاد نماید. مدارسی که بر اساس تئوری انتخاب اداره می‌شوند، تمایل دارند که مسئولیت‌پذیری را به دانش‌آموزان بیاموزند و کسی که مسئولیت‌پذیری را آموخت، زندگی‌اش متحول می‌شود.

معجزه در مدارس: سه شاخصه کلیدی

به حداقل رساندن اجبار: معلمان به جای استفاده از تشویق و تنبیه، روابط مثبتی با دانش‌آموزان ایجاد می‌کنند و روابط را بدون اجبار اداره می‌نمایند. اجبار هرگز روابط زیبا و باکیفیت به وجود نمی‌آورد.
تمرکز روی کیفیت: کیفیت واقعی در آموزش به معنای عملی کردن آموخته‌هاست. همانطور که سعدی می‌گوید: “یکی را گفتند: عالم بی عمل به چه ماند؟ گفت: به زنبور بی عسل!”. اگر می‌خواهید بدانید یک مدرسه بر اساس تئوری انتخاب اداره می‌شود یا خیر، به رفتار و میزان اضطراب دانش‌آموزان آن نگاه کنید.
خودارزیابی: دانش‌آموزان باید یاد بگیرند که عملکرد روتین خود را بررسی کنند و از حالت اجبار خارج شوند. ترغیب دانش‌آموزان به ارزیابی خود، باعث افزایش مسئولیت‌پذیری در وجود آن‌ها می‌شود و به آن‌ها کمک می‌کند تا اهداف خود را دنبال کرده و به یک تصمیم‌گیرنده ماهر تبدیل شوند.

۱۰ اصل اساسی تئوری انتخاب: نقشه راه شما به سوی قدرت درونی

برای تقویت مرکز کنترل درونی و ایجاد تحول در زندگی، تئوری انتخاب ده اصل اساسی را به ما آموزش می‌دهد. این اصول، نقشه راه شما برای تبدیل شدن به سکاندار زندگی‌تان هستند:

تنها کسی که می‌توانیم رفتارهایش را کنترل کنیم، خودمان هستیم. ما توانایی کنترل رفتارهای کسی جز خودمان را نداریم. بنابراین، باید به جای تغییر دادن دیگران، روی خودمان کار کنیم.
تنها چیزی که بین ما و دیگران رد و بدل می‌شود، اطلاعات است. نحوه برخورد ما با این اطلاعات به انتخاب خودمان بستگی دارد.
تمام مشکلات روانشناختی بلندمدت، از جنس «مشکلات در رابطه» هستند. بنابراین، باید به فکر اصلاح روابط خود با دیگران باشیم.
مشکل رابطه، همواره بخشی از زندگی کنونی ماست. ما می‌توانیم از خیلی چیزها آزاد شویم، اما هرگز نمی‌توانیم بدون حداقل یک رابطه رضایت‌بخش، شادمانه زندگی کنیم.
رویدادهای دردناک گذشته در آنچه امروز هستیم نقش مهمی دارند، اما مرور دوباره آن‌ها کمک چندانی به نیاز امروز ما (بهبود رابطه فعلی‌مان) نمی‌کند.
ما پنج محرک اصلی ژنتیکی داریم: نیاز به زنده ماندن، عشق و تعلق خاطر، قدرت، آزادی و تفریح.
دنیای کیفی بخشی از دنیای ماست که از مهمترین چیزهایی که می‌دانیم و می‌شناسیم، تشکیل شده است. ما برای تأمین نیازهایمان باید یک یا چند تصویر را در دنیای کیفی خود بهبود دهیم.
از لحظه تولد تا مرگ، مشغول رفتار کردن هستیم. رفتار کلی ما از چهار بخش جدایی‌ناپذیر تشکیل شده است: عمل، فکر، احساس و فیزیولوژی (Total Behavior).
رفتارها همیشه باید در قالب فعل یا مصدر بیان شوند و حتماً خودمان فاعل جمله باشیم. به جای “من افسرده شده‌ام” یا “دچار افسردگی هستم”، بگوییم “من انتخاب کرده‌ام افسرده باشم” یا “من افسردگی می‌کنم”.
رفتارها همیشه انتخابی است. ما روی دو بخش فکر و عمل قدرت انتخاب داریم و فیزیولوژی و احساس به عنوان تابعی از این انتخاب ما، تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

انتخاب با شماست: سکان زندگی‌تان را به دست بگیرید!

ویلیام گلسر در کتاب تئوری انتخاب، تمام تلاش خود را می‌کند که انسان را موجودی آزاد نشان دهد و به ما بگوید که سرنوشتمان به دست خودمان است. این ما هستیم که با انتخاب‌ها، رفتارها و تحلیل‌هایمان، زندگی خود را شکل می‌دهیم و به آن رنگ و بو می‌بخشیم.

مرکز کنترل درونی یا بیرونی؟ انتخاب با شماست!

به نظر شما، داشتن مرکز کنترل درونی چه مزایا و معایبی دارد؟

لطفاً نظرات و پیشنهادهای خود را با ما و همراهان راز تیوان در زیر همین پست به اشتراک بگذارید.

نویسنده | مترجم | تهیه کننده: علی عباسی – مائده عباسی